Aby móc wstąpić w związek małżeński, należy być osobą pełnoletnią. Przepisy prawa dopuszczają jednak pewien wyjątek, zawarty w art. 10 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego. Po ukończeniu 16. roku życia kobieta chcąca zawrzeć związek małżeński może to uczynić za zgodą sądu opiekuńczego.
Zawarcie ślubu jest możliwe od momentu uzyskania pełnoletniości. Jednakże na podstawie art. 10 KRO kobieta, która ukończyła lat 16 może wstąpić w związek małżeński z mężczyzną, który ukończył lat 18. Aby kobieta, która ukończyła 16 lat, a nie osiągnęła pełnoletności mogła wstąpić w związek małżeński, należy wystąpić z wnioskiem do sądu opiekuńczego o udzielenie zezwolenia. Wniosek musi być uzasadniony ważnymi powodami, a dodatkowo zawarcie małżeństwa musi być zgodne z dobrem założonej w przyszłości rodziny. W praktyce oznacza to, że związek przyszłych małżonków musi rokować trwałością oraz poprawnością relacji rodzinnych.
Co sąd bierze pod uwagę rozpatrując wniosek?
Sąd rozpatrując sprawę bada najczęściej cztery główne okoliczności:
- dojrzałość psychiczną i fizyczną kobiety,
- cechy osobowe mężczyzny (w tym jego dojrzałość, a także okoliczność czy pozostawał on już uprzednio w związku małżeńskim, a jeśli tak to z jakiego powodu został on zakończony),
- stosunek rodziców przyszłych małżonków do ich związku,
- sytuację majątkową i mieszkaniową stron po zawarciu związku małżeńskiego.
Dodatkowo sąd bada, czy wola zawarcia małżeństwa nie wynika wyłącznie z faktu ciąży kobiety lub też nacisków ze strony rodziny.
Skutki prawne małżeństwa z kobietą, która nie ukończyła 18 lat
Poza standardowymi skutkami prawnymi związanymi z wstąpieniem w związek małżeński, najistotniejszym jest uzyskanie przez kobietę pełnoletności (pomimo nieukończenia 18 roku życia). Co więcej, pełnoletność ta jest trwała i kobieta nie traci jej nawet w przypadku rozwodu.
Kiedy Sąd wyrazi zgodę na małżeństwo niepełnoletniej?
Istnieją okoliczności, które Sąd uważa za przesłanki wydania zgody na małżeństwo. To:
- ciąża kobiety,
- posiadanie przez strony wspólnego dziecka,
- mobilizacja wojskowa mężczyzny,
- zagrożenie śmierci którejkolwiek ze stron.
W przypadku spodziewania się przez parę potomstwa Sąd bada, czy ciąża jedynie przyspieszyła decyzję o zawarciu małżeństwa, czy też jest to jedyny motyw sformalizowania związku. Ma to na celu ochronę zasady trwałości małżeństwa.
