W praktyce większość wniosków o ubezwłasnowolnienie składanych do Sądów Okręgowych dotyczą osób starszych. Prawo przewiduje również możliwość ubezwłasnowolnienia dziecka, mimo że nie dysponuje ono jeszcze pełną zdolnością do czynności prawnych.
Zgodnie z obowiązującymi przepisami małoletni może zostać ubezwłasnowolniony całkowicie jedynie w przypadku, gdy ukończył 13 lat. Wynika to z faktu, że do 13 r.ż. dzieci i tak nie posiadają zdolności do czynności prawnych. Zyskują ją w formie ograniczonej wraz z osiągnięciem ww. wieku.
Ponadto muszą zachodzić także standardowe przesłanki ubezwłasnowolnienia: małoletni wskutek choroby psychicznej, niedorozwoju umysłowego albo innego rodzaju zaburzeń psychicznych nie jest w stanie kierować swym postępowaniem.
Czy dla małoletniego ustanawia się opiekuna?
Jeżeli Sąd wyda postanowienie o ubezwłasnowolnieniu dziecka, to sprawa zazwyczaj nie jest kierowana do Sądu Opiekuńczego celem wyznaczenia opiekuna, gdyż małoletni do osiągnięcia pełnoletności pozostają pod władzą rodzicielską. Po prostu nie zachodzi potrzeba wyznaczenia opiekuna.
W ślad za art. 108 KRO rodzice mimo sprawowania władzy rodzicielskiej są ograniczeni tymi samymi obowiązkami, które ciążą na opiekunie prawnym. W praktyce oznacza to np. składanie do Sądu sprawozdań, nadzór Sądu, obowiązek sporządzania inwentarza majątku małoletniego, obowiązek uzyskania zgody Sądu w istotniejszych sprawach dotyczących osoby i majątku dziecka itp.
W sprawach dot. ubezwłasnowolnienia dziecka właściwym będzie Sąd Okręgowy odpowiedni dla miejsca zamieszkania osoby, której dotyczy wniosek, tj. małoletniego dziecka.
