...

Wydziedziczenie. Kiedy można go dokonać i jakie niesie skutki?

Wydziedziczenie. Kiedy można go dokonać i jakie niesie skutki?

co to jest wydziedziczenie

Wydziedziczenie to pozbawienie osoby uprawnionej prawa do zachowku w testamencie, z przyczyn określonych w ustawie. Samo pominięcie kogoś w testamencie nie oznacza wydziedziczenia. W jakich przypadkach można wydziedziczyć uprawnionego? Czy informacje o wydziedziczeniu należy umieścić w testamencie? Jakie są jego skutki?

Aby decyzja dotycząca pozbawienia uprawnionego prawa do zachowku była ostateczna i świadoma należy zapoznać się z instytucją wydziedziczenia.

Czym jest wydziedziczenie?

Zgodnie z art. 1008 Kodeksu Cywilnego wydziedziczenie jest instytucją prawa spadkowego, polegającą na pozbawieniu zstępnych, małżonka lub rodziców prawa do zachowku w określonych przypadkach.

W jakich przypadkach można dokonać wydziedziczenia?

W prawie polskim są jasno wskazane przez ustawodawcę sytuacje, w których spadkodawca może wydziedziczyć osobę uprawnioną do zachowku:

  1. kiedy uprawniony wbrew woli spadkodawcy postępuje uporczywie w sposób sprzeczny z zasadami współżycia społecznego – czyli w sposób powtarzalny, wielorazowo mimo wyrażenia woli zaprzestania przez spadkodawcę, sprzeciwia się zasadom przyjętym za wzorcowe w społeczeństwie, przy czym sam konflikt rodzinny ani samo stwierdzenie uzależnienia nie zastępują oceny ustawowej przesłanki i konkretnych okoliczności;
  2. gdy uprawniony dopuścił się względem spadkodawcy albo jednej z najbliższych mu osób umyślnego przestępstwa przeciwko życiu, zdrowiu lub wolności albo rażącej obrazy czci;
  3. uprawniony uporczywie nie dopełnia względem spadkodawcy obowiązków rodzinnych – chodzi o niezapewnienie potrzebnej pomocy, zaniechanie sprawowania opieki, która jest niezbędna do funkcjonowania spadkodawcy, zerwanie więzi rodzinnych;

Kiedy wydziedziczenie jest skuteczne?

co to jest wydziedziczenieŻeby wydziedziczenie rodziło skutki prawne, testator musi w testamencie wyraźnie wskazać przyczynę wydziedziczenia, będącą działaniem spadkobiercy, które zalicza się do jednej z trzech wyżej wymienionych przesłanek.

Taka przyczyna musi być rzeczywista i prawdziwa, a brak jej wskazania lub wskazanie przyczyny nieprawdziwej jest równoznaczne z nieważnością wydziedziczenia.

Jak nieważność wydziedziczenia wpływa na ważność testamentu?

W przypadku dokonania nieważnego wydziedziczenia np. przez niewskazanie przyczyny lub wskazanie przyczyny, która nie realizuje znamion wyżej wymienionych przesłanek, nieskuteczność wydziedziczenia sama w sobie nie przesądza o nieważności pozostałych postanowień testamentu. Uprawniony może dochodzić zachowku, jeżeli spełnia pozostałe warunki ustawowe. Odrębnej oceny wymagają podstawy podważenia testamentu.

Jakie skutki niesie przebaczenie przez spadkodawcę uprawnionemu do zachowku?

wydziedziczenieZgodnie z przepisami Kodeksu Cywilnego jeżeli dochodzi do przebaczenia ze strony spadkodawcy, nie może on wydziedziczyć osoby uprawnionej do zachowku. Według orzeczenia Sądu Najwyższego z dnia 19 października 2018 r. sygn. akt: III CZP 37/18 przebaczenie, żeby wywrzeć skutki prawne może nastąpić również po wydziedziczeniu w testamencie, a do uznania jego ważności nie jest wymagana forma testamentowa, wystarczy jasne przekazanie faktu, iż spadkodawca nie żywi już urazy do wydziedziczonego.

Jakie są skutki wydziedziczenia?

Osoba wydziedziczona w sposób poprawny i zasadny z kręgu spadkobierców ustawowych nie dziedziczy majątku i zostaje pozbawiona prawa do zachowku. Majątek dziedziczą pozostali spadkobiercy ustawowi, zgodnie z regułami dziedziczenia lub spadkobierca testamentowy.

Uchwała Sądu Najwyższego z dnia 3 grudnia 2015 r. w sprawie o sygn. akt: III CZP 85/15 dotyczy dziedziczenia ustawowego: udział, który przypadłby wydziedziczonemu dziecku, przypada jego zstępnym. Odrębną zasadę zawiera art. 1011 KC — zstępni wydziedziczonego zstępnego zachowują uprawnienie do zachowku, nawet gdy wydziedziczony przeżył spadkodawcę.

Zamieszczony na niniejszej stronie wpis ma wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowi pomocy prawnej w rozumieniu ustawy Prawo o adwokaturze.

Masz pytania – skontaktuj się z nami

Skontaktuj się z nami

Zadzwoń lub napisz i umów się na konsultację. Razem znajdziemy najlepsze rozwiązanie twoich problemów.

autor

Karolina Karlińska‑Markiewicz

Autorką wpisu jest Karolina Karlińska-Markiewicz – Adwokat Warszawa. Jej główne specjalizacje to prawo rodzinne, prawo spadkowe i prawo cywilne. W swojej praktyce zajmuje się kompleksowym wsparciem w sprawach takich jak: rozwód, alimenty, rozwód kościelny, podział majątku, rozliczenia konkubinatu oraz ubezwłasnowolnienia. Adwokat Karolina łączy głęboką wiedzę teoretyczną z doświadczeniem praktycznym zdobytym w warszawskich sądach i urzędach.

Komunikat

Wybór

Szczegóły

Informacja na temat RODO oraz o wykorzystaniu plików cookies oraz podobnych technologii

Ta strona wykorzystuje niezbędne pliki cookies oraz podobne technologie w celu zapewnienia prawidłowego i bezpiecznego jej działania. Aby korzystać z witryny niezbędna jest ich akceptacja. Strona może wykorzystywać opcjonalne pliki cookies oraz podobne technologie pod warunkiem uzyskania od Ciebie zgody. Opcjonalne technologie pomagają nam rozwijać stronę poprzez analizę informacji dotyczących korzystania z witryny. Możemy udostępniać te informacje partnerom społecznościowym, reklamowym i analitycznym, aby wspierać rozwój tej strony oraz nasze działania marketingowe. Możesz wyrazić jednocześnie zgodę na stosowanie niezbędnych oraz opcjonalnych technologii klikając przycisk "Akceptuję wszystko" lub dostosować zgody klikając przycisk "Dostosuj wybór". W dowolnym momencie możesz zmienić preferencje opcjonalnych zgód poprzez wywołanie tego komunikatu. W tym celu należy kliknąć ikonę zlokalizowaną w lewym dolnym rogu strony.

Szczegółowe informacje na przetwarzania danych osobowych (RODO) oraz cookies: Polityka prywatności

Niezbędne
Analityka i agregacja
Reklamy
Funkcjonalności serwisu
Personalizacja serwisu
Przekazywanie do Google
Remarketing

Pliki cookie (tzw. "ciasteczkach") to małe pliki tekstowe, które są stosowane przez strony internetowe, aby użytkownicy mogli korzystać ze stron. Podobne technologie to skrypty (kody programistyczne), które mają na celu takie samo działanie jak pliki cookie. Niezbędne pliki cookie oraz podobne technologie nie mogą być wyłączone gdyż są niezbędne do korzystania ze strony internetowej. Strona internetowa nie może funkcjonować poprawnie bez tego typu technologii. Według obowiązujego prawa, możemy przechowywać pliki cookie na urządzeniu użytkownika, jeśli jest to niezbędne do funkcjonowania strony. Jednak do wszystkich innych rodzajów plików cookie oraz podobnych technologii potrzebujemy zezwolenia użytkownika. Niniejsza strona korzysta z różnych rodzajów plików cookie. Niektóre pliki cookie umieszczane są przez usługi stron trzecich, które pojawiają się na naszych stronach.

Cookie Display